Circadiaan slaap-waak ritme

Circadiaan slaap-waak ritme

Als je ooit hebt gemerkt dat je je elke dag op dezelfde tijden energiek en slaperig voelt, heb je dat aan je circadiaanse ritme te danken.

Wat is het Circadiaan ritme?

Je circadiane ritme is eigenlijk een 24-uurs biologische klok die op de achtergrond van je hersenen draait en met regelmatige tussenpozen tussen slaperigheid en alertheid wisselt. Het wordt ook wel je slaap / waakcyclus genoemd. Het woord “circadiaan” komt van het Latijnse circa (“ongeveer”) en diem (“dag”). De Circadiaanse ritmes zijn afkomstig van miljoenen jaren op de wereld leven. Het systeem is oud, robuust, flexibel. Het is het product van de interne biologische klokken en signalen van het organisme – met name de zon, maar ook vele andere factoren – die ons gedrag, hormoonspiegels, slaap, lichaamstemperatuur en metabolisme bepalen. In principe moeten we proberen deze zogenaamde interne klokken te volgen en ons lichaam volgens hun tempo te laten functioneren. Verstoringen van het ritme (bijvoorbeeld bij ploegenarbeiders) kunnen verschillende soorten gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals slaapstoornissen, brandend maagzuur of zweren.

Hoe werkt het Circadiaans ritme?

De zogenaamde ‘hoofdklok’ die het menselijke circadiane ritme regelt, is de suprachiasmatische kern (SCN), een paar celpopulaties boordevol genen die deze functie uitvoeren (inclusief Clock, Npas2, Bmal, Per1, Per2, Per3, Cry1 en Cry2), gelegen in het hypothalamusgedeelte van de hersenen. Terwijl moleculaire klokgenen ook elders bestaan – de nier, lever, alvleesklier, spieren, enzovoort – fungeert de SCN als de chief executive officer, de rest van het lichaam instruerend om op schema te blijven en uit te zoeken hoe signalen uit de omgeving moeten worden opgenomen.

“Ik kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk het circadiane ritme is voor de preventie van chronische ziekten,” zegt wetenschapper Zheng Chen “En voor voordelen op de lange termijn voor de gezondheid en uiteindelijk de levensduur.”