Slaapapneu En Slaap
Slaapapneu

Slaapapneu En Slaap

Wat is slaapapneu? 

Als je slaapapneu hebt, heb je tijdens je slaap een abnormale ademhaling. Je kunt dan meerdere lange adempauzes hebben wanneer je slaapt. Deze pauzes verstoren een goede nachtrust. Ook heeft slaapapneu invloed op de zuurstofopname. Tekort aan zuurstof kan ernstige gevolgen hebben voor je gezondheid. Slaapapneu kan ervoor zorgen dat je slecht slaapt, de volgende dag moe bent en je minder goed kan concentreren.

Slaapapneu komt vaker voor bij mannen, maar in principe kan iedereen last ondervinden van slaapapneu.  

Welke soorten slaapapneu zijn er?

Er zijn drie soorten slaapapneu, namelijk obstructief slaapapneu, centrale slaapapneu en gemengde slaapapneu.

  1. Obstructief slaapapneu (hierna OSA): OSA treedt op wanneer de spieren tijdens de slaap ontspannen. O.a. de tong blokkeert de achterkant van de keel voor een goede ademhaling. Dit kan regelmatig gebeuren tijdens de slaap.
  2. Centrale slaapapneu (hierna CSA): CSA treedt op wanneer vanuit een centraal punt, namelijk de hersenen, de ademhaling onregelmatig wordt aangestuurd. In dit geval slaap je vaak niet diep en haal je ook niet goed genoeg adem tijdens je slaap.
  3. Gemengde slaapapneu: een combinatie van OSA en CSO wordt gemengde slaapapneu genoemd. Deze gecombineerde vorm wordt als complexer gezien. Het is bij gemengde slaapapneu niet duidelijk wat de oorzaak is van deze vorm.

Hoe vaak komt slaapapneu voor? Slaapapneu en cijfers

Onderzoek in de Verenigde Staten toont aan dat naar schatting twee tot negen procent van volwassenen lijdt aan OSA. CSA komt ongeveer bij 0,9 procent van de volwassenen die ouder dan 40 jaar zijn voor. Het blijft toch lastig om precieze cijfers te geven, omdat veel mensen niet gediagnosticeerd zijn. Daarnaast worden verschillende criteria gehanteerd voor slaapapneu en de verschillende vormen van dit fenomeen. Wat vaststaat, is dat slaapapneu vaker voorkomt bij mannen dan bij vrouwen. Slaapapneu komt trouwens vaker voor bij oudere mensen. In het algemeen kan iedereen last hebben van slaapapneu. OSA komt doorgaans veel vaker voor dan CSA. Dit is ook de reden dat wanneer er over slaapapneu wordt gesproken, vaak OSA wordt bedoeld.

Slaapapneu in Nederland

Zorginstituut Nederland* schrijft op diens website dat in 2017 ongeveer 200.000 personen worden behandeld voor slaapapneu. Jaarlijks worden bijna 50.000 mensen voor het eerst getest op slaapapneu. Verrassend is dat bij iets minder dan de helft, rond de 20.000 mensen een behandeling wordt gestart.

*Het Zorginstituut Nederland (ZIN) ziet erop toe dat Nederlandse inwoners een zorgverzekering hebben.

Wat zijn de symptomen van slaapapneu?

Voor alle drie vormen van slaapapneu geldt dat ze bepaalde symptomen hebben die nogal vaak voorkomen. Het eerste symptoom is dat de ademhaling tijdens de slaap steeds verstoord wordt. De persoon kan dan moeilijk ademhalen; de ademhaling kan zelfs een minuut stoppen per keer. Een ander symptoom is dat mensen die last hebben van apneu slaperig zijn overdag en hoofdpijn hebben. Ze kunnen prikkelbaar zijn, zich slecht concentreren en moeite hebben om helder na te denken.

De symptomen van slaapapneu in het kort:

  • Moeizame ademhaling, of zelfs ademhaling die stopt
  • Slaperig overdag
  • Hoofdpijn in de ochtend
  • Prikkelbaar
  • Moeite met focus of concentratie

Er zijn ook symptomen die nogal verband schijnen te houden met de OSA-vorm. Die symptomen zijn als volgt: snurken, al dan niet met gehijg, stikken en of snuiven. De persoon kan dan kort wakker worden. Verder kan de persoon die aan OSA lijdt een droge mond in de ochtend hebben of zelfs keelpijn krijgen en vaak wakker worden om te plassen.

Typische OSA-symptomen in het kort:

  • Snurken, dit kan met een bijzonder geluid zijn
  • Droge mond of keelpijn in de ochtend
  • Vaak wakker worden om te plassen

Snurken is een symptoom dat het meest voorkomt bij OSA. Let wel, niet iedereen die snurkt, Lichaamskenmerken heeft slaapapneu. Bij mensen die CSA hebben, komt snurken niet vaak voor.

De slaper met slaapapneu is zich vaak niet bewust van diens ademhalingsproblemen tijdens de slaap. Mensen die slaapapneu hebben, zullen dit veelal horen van hun bedpartner, familielid of huisgenoot. Mensen die alleen wonen en slaapapneu hebben, zullen de symptomen overdag opmerken. Zo zullen ze vaker overdag overmatig slaperig zijn. Een slaap ademhalingsstoornis zoals het slaapapneusyndroom kan namelijk weer slaperigheid overdag veroorzaken. Dit laatste wordt ook wel Hypersomnie genoemd.

Wat zijn de oorzaken van slaapapneu?

OBS kan door verschillende zaken worden veroorzaakt, zoals iemand zijn of haar lichaamskenmerken, slaaphouding, ziekte, hormonen en het gebruik van bepaalde middelen zoals alcohol en nicotine.

Iemands kaak, nek, tong, amandelen en keel kan ervoor zorgen dat de luchtstroom negatief wordt beïnvloed. Dit ligt bijvoorbeeld aan de grootte en positionering van dat lichaamsdeel. Een andere belangrijke oorzaak van OSA is overgewicht. Obesitas is in 60 procent van de gevallen de onderliggende risicofactor. Door overgewicht worden de luchtwegen vernauwd. Onderzoek toont aan dat wanneer je tien procent aankomt, dat gelijk staat aan zes keer een hoger OSA-risico. Als je een traag werkende schildklier hebt of te veel aan een bepaald groeihormoon dan kun je ook OSA krijgen.

Een andere oorzaak van OSA is het gebruik van kalmerende middelen zoals alcohol. Daarnaast kunnen medicijnen ervoor zorgen dat de luchtwegen zich vernauwen. Het gebruik van nicotine, zoals het roken van sigaretten kan eveneens OSA veroorzaken. Zware rokers hebben vaker OSA dan niet rokers. Als er meerdere familieleden zijn die OSA hebben, heb je grotere kans om zelf OSA te krijgen. Er zijn ook andere oorzaken die invloed hebben op het krijgen van OSA, namelijk een verstopte neus en op je rug slapen. Bij een verstopte neus kun je minder goed ademen. Als je op je rug slaapt, heeft dat invloed op je luchtwegen.

CSA ontstaat meestal door een onderliggende medische aandoening. Dit kan een beroerte of een infectie bij de hersenen zijn. In zeldzame gevallen kan het zelfs veroorzaakt worden door een hersentumor. Dit kan weer de hersenstam beschadigen. Pijnstillers kunnen het ademhalingsproces beïnvloeden.

Wat zijn de gevolgen van slaapapneu?

Door slaapapneu slaap je minder goed. De nachtrust wordt continu onderbroken. Wanneer je niet uitgerust bent, heeft dat weer gevolgen voor bijvoorbeeld je sociaal leven, je werk, alertheid op de weg en gezondheid. Slaapapneu wordt in verband gebracht met meerdere gezondheidsproblemen. Bij CSA kun je koolstofdioxide niet goed waarnemen. Daarnaast heb je bijvoorbeeld meer kans op hartfalen wanneer je CSA hebt en je op grote hoogte bevindt. Je kunt dan niet voldoende goed ademhalen, dus de zuurstofopname is minder. Wanneer je slaapapneu niet behandelt, heb je een hoger risico op hoge bloeddruk, beroertes, hartaanvallen en andere hartaandoeningen.

Hoe kun je slaapapneu voorkomen of behandelen?

Het is belangrijk om eerst vast te stellen wat ervoor zorgt dat je slaapapneu hebt. Als de oorzaken helder zijn, dan kan er een behandelplan worden opgesteld. Een slaaponderzoek kan door de (huis)arts worden aanbevolen. Daar wordt je ademhaling ook geanalyseerd. Andere zaken die kunnen helpen om beter om te gaan met slaapapneu zijn als volgt: afvallen om zo overgewicht tegen te gaan, geen alcoholische producten te nuttigen en te stoppen met roken. Er kunnen medicijnen worden voorgeschreven om slaapapneu te behandelen.

Bepaalde medische apparaten kunnen helpen om lucht door een masker te geven of om de luchtwegen tijdens de slaap open te houden. Mondstukken kunnen ook ervoor zorgen dat de tong of kaak zo wordt gehouden dat er genoeg lucht binnenkomt. De volgende optie is zeker niet een van de eerste behandelingsmethoden die door de arts wordt geopperd: het operatief verwijderen van overtollig weefsel. Hierdoor wordt de luchtweg vergroot.

Mocht je last ervaren van slaapapneu, schroom dan niet om naar de huisarts te gaan. Je huisarts kan je doorverwijzen naar de keel-neus-oorarts (KNO-arts). 

Bronnen

1 Sleep Apnea: Causes & Symptoms

2 Obstructive Sleep Apnea: Causes & Treatments

3 Snurken en slaapapneu (OSA) bij volwassenen

4 Wat is Slaapstoornissen? – Hersenstichting

5 Brede inspanning bij verbeteren zorgtraject slaapapneu | Nieuwsbericht | Zorginstituut Nederland

Ga in discussie