Wakker Worden Met Hoofdpijn
wakker-worden-met-hoofdpijn

Wakker Worden Met Hoofdpijn

Als je in de ochtend opstaat met hoofdpijn is dat natuurlijk niet de beste start van je dag. Wanneer je met hoofdpijn wakker wordt, wordt dit ook wel ochtendhoofdpijn genoemd. Ochtendhoofdpijn heeft uiteraard gevolgen op je humeur op dat moment én de rest van je dag. Wist je dat maar liefst een op de dertien personen in de ochtend met hoofdpijn opstaat? Het is een veelvoorkomend probleem. De oorzaken van wakker worden met hoofdpijn kunnen divers zijn. Een slechte nachtrust door een slaapstoornis zou kunnen resulteren in hoofdpijn in de vroege ochtend. Ook kan gedrag of kunnen bepaalde gewoonten ervoor zorgen dat je barstende koppijn hebt. Later in dit artikel wordt ingegaan op de oorzaken van deze hoofdpijn. Eerst wordt ingegaan op de symptomen van ochtend hoofdpijn.

Wat is ochtendhoofdpijn en zijn de symptomen?

Wanneer je ’s ochtends met bonkende hoofdpijn uit je bed stapt, kun je spreken van ochtend hoofdpijn. Vrouwen lijden vaker dan mannen aan hoofdpijn in de ochtend. Vooral vrouwen in de leeftijdscategorie tussen 45 en 64 jaar hebben eerder last van hoofdpijn.

Wat zijn de oorzaken van ochtendhoofdpijn?

Wakker worden met hoofdpijn zorgt ervoor dat je jouw dag onaangenaam begint. Wanneer je wakker wordt, geldt dat ook voor bepaalde delen van je hersenen. Het is alsof ze uit de slaapstand komen en ontwaken. Je hersenen reageren dan sneller op geluid, aanraking en op de manier hoe je ligt. In deze fase van wakker worden ben je zeer hoog gevoelig voor prikkels om je heen. Je bent daardoor ook vatbaarder om pijn te ervaren. Dit komt door de hypothalamus in de hersenen. De hypothalamus is onderdeel van je hersenen en reguleert veel functies in het lichaam, zoals de bloeddruk, hartslag, honger, dorst en lichaamstemperatuur. Dit onderdeel van je hersenen is ook betrokken bij zowel slaap als bij pijn, en kan er dus voor zorgen dat mensen wakker worden met hoofdpijn.

De hypothalamus is extra alert bij het wakker worden. Dit kan betekenen dat je tijdens je slaap misschien een verkeerde lichaamshouding hebt gehad en er toen niets van voelde. Je voelde dus de pijn niet terwijl je sliep. Je hersenen zorgen ervoor dat je nogal ongevoelig wordt voor pijnprikkels in je slaap. Je kunt dat wel ervaren in de ochtend wanneer je weer wakker wordt. Je kunt dan wakker worden met hoofdpijn door de normale verhoogde gevoeligheid bij het ontwaken. Hieronder wordt weergegeven welke verschillende factoren ochtendhoofdpijn kunnen veroorzaken. Het hebben van een slaapstoornis is een van die factoren.

  • Slaap apneu
    Je hebt tijdens je slaap een abnormale ademhaling als je slaapapneu hebt. Een symptoom van slaap apneu is dat je meerdere keren in de nacht stopt met ademen. Je hebt dan lange pauzes waarbij je niet ademt en dat kan zuurstoftekort als gevolg hebben. Een zuurstoftekort kan weer allerlei gevolgen hebben, namelijk hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid etc. In ernstige gevallen leidt het tot aantasting van het geheugen en zelfs tot een herseninfarct (beroerte). Er zijn drie vormen van slaapapneu: obstructief slaapapneu, centrale slaapapneu en gemengde slaapapneu (een combinatie van de eerder genoemde vormen van slaapapneu). Bij obstructief slaapapneu komt de slechte ademhaling door de spieren in je lichaam. En bij centraal slaapapneu ligt het aan de hersenen; de hersenen vormen het centraal punt waar vanuit alles wordt aangestuurd.

    Ongeveer twee tot negen procent van de volwassenen heeft de slaapstoornis obstructief slaap apneu (hierna: OSA). Hoofdpijn in de ochtend is een van de veelvoorkomende symptomen van OSA. In een onderzoek rapporteerde bijna dertig procent van de deelnemers last te ondervinden van chronische hoofdpijn in de ochtend. De precieze relatie tussen OSA en wakker worden met hoofdpijn is niet duidelijk. Hoogstwaarschijnlijk heeft snurken daar iets mee te maken. Mensen met OSA staan er ook om bekend dat ze vaak tijdens het slapen moeten snurken. Dit kan een aanleiding zijn tot wakker worden met hoofdpijn.
  • Snurken
    Niet iedereen die snurkt, heeft slaap apneu of een andere slaapstoornis. Het is wel zo dat als je snurkt de kans groot is dat je volgende ochtend opstaat met hoofdpijn. In een onderzoek waar ongeveer 270 mensen die frequent snurken aan meededen, stond bijna een kwart van de deelnemers regelmatig op met hoofdpijn. De kans op ochtendhoofdpijn wordt alleen maar groter als mensen regelmatig migraine hebben, aan insomnia lijden of mentale stoornissen hebben. Migraine is intensieve vorm van hoofdpijn. Insomnia is een ander woord voor slapeloosheid.
  • Migraine
    Migraine of hoofdpijn dat steeds terugkeert komt vaak voor in de ochtend. Je lichaam kan dan veel adrenaline aanmaken, en dat kan leiden tot een migraine aanval. Migraine begint vaak eerst als hoofdpijn en wordt steeds intenser qua pijn. Ongeveer twaalf procent van de Amerikanen heeft migraine. Vrouwen hebben daar vaker last van dan mannen. Mensen die migraine hebben, hebben meer kans om steeds te weinig te slapen. Een chronisch tekort aan slaap kan weer migraine veroorzaken.
  • Insomnia of slapeloosheid
    Mensen die met slaapgebrek te kampen hebben, hebben vaak last van wakker worden met hoofdpijn. Als je aan de slaapstoornis insomnia of slapeloosheid lijdt, heb je een hoog risico om op te staan met enorme koppijn. Slapeloosheid houdt in dat je moeite hebt om in slaap te vallen of om goed door te slapen. Dit resulteert in een tekort aan slaap in de nacht en vermoeidheid overdag, wat op zijn beurt weer resulteert in wakker worden met hoofdpijn.
  • Circadiane ritmestoornis (CRSD)
    Ons slaap-waakritme wordt afgesteld aan de hand van onze biologische klok die 24 / 7 aan het “tikken” is. Dit wordt ook wel de circadiane of circadiaanse klok genoemd. Wanneer deze klok ontregeld is, heeft dat invloed op onze slaapritme en slaap. Deze complexe klok wordt door allerlei waarnemingen zoals licht en temperatuur, maar ook door hormonen aangestuurd. Als je bijvoorbeeld een jetlag hebt, is je circadiaanse klok even van slag. Wanneer deze ontregeling structureel van aard is, mag je spreken van een circadiaanse ritme stoornis. Mensen met een circadiane ritmestoornis hebben vaker hoofdpijn in de ochtend dan mensen zonder een slaapstoornis.
  • Te lang slapen
    Je kunt ook hoofdpijn in de ochtend krijgen als je te veel slaapt. Een teveel aan slaap wordt ‘overslapen’ genoemd. Als je slecht hebt geslapen, maar eveneens te lang hebt geslapen, heb je een hogere kans op een intensere vorm van hoofdpijn in de ochtend. Langer je oogjes dichtdoen is niet altijd even goed.
  • Bruxisme oftewel tandenknarsen en kaakklemmen
    Tandenknarsen en het op elkaar klemmen van de tanden en kiezen, kunnen ervoor zorgen dat je wakker wordt met hoofdpijn. Tandenknarsen is dus niet alleen slecht voor je gebit, met als tandslijtage en tandvlees beschadiging tot gevolg. Het veroorzaakt ook nog eens spierpijn en hoofdpijn. Tandenknarsen komt door een vervormde kaak, het hebben van stress en angst, een slaapstoornis en overmatig gebruik van alcohol en koffie. Als je lijdt aan bruxisme, kun je het beste contact opnemen met je tandarts. Bruxisme is een verzamelnaam voor het knarsen van de tanden en het klemmen van de kaak. De tandarts kan de juiste hulpmiddelen (o.a. een gebitsbeschermer) geven of verder een behandelplan met je opstellen en die uitvoeren.
  • Spanning
    Teveel spanning in je lichaam kan resulteren in wakker worden in de ochtend met hoofdpijn. De juiste slaaphouding en positie is daarom belangrijk, zodat je goed kunt slapen. Eerder in dit artikel werd al aangegeven dat de pijnprikkels in slaap pas later aankomen. Tijdens je slaap voel je niets, maar wanneer je wakker wordt voel je de pijn. Er zijn steeds meer hulpmiddelen die helpen om in een goede houding te slapen. Je zou kunnen denken aan een goed matras of een ondersteunende kussen om de juiste houding te hebben tijdens je slaap. O.a. je rug zal je dankbaar zijn als je een kwalitatief goede matras aanschaft. Voorkom ook nekpijn, en daarmee hoofdpijn door een goede ondersteunende kussen te kopen. Nekpijn veroorzaakt namelijk eveneens wakker worden met hoofdpijn.
  • Kater
    Wanneer je in de avond veel gedronken hebt (minstens zes alcoholische drankjes) dan kun je de volgende ochtend wel een kater verwachten én hoofdpijn. Wanneer je alcohol in de avond drinkt, heeft dat sowieso een negatief effect op je slaap en kan dat al leiden tot ochtendhoofdpijn. Het klopt dat je sneller in slaap valt wanneer je alcohol hebt gedronken, maar je slaapt er wel slechter van. Je slaap wordt verstoord en leidt tot wakker worden met hoofdpijn. Je moet daarnaast vaker naar toilet en verliest onnodig vocht. Je kunt dan al een milde vorm van uitdroging oplopen. Een droge mond is al een teken dat je veel vocht verliest. Hoofdpijn komt vaak voor bij uitdroging. Alcohol kan ook een trigger zijn voor migraine.

Tips om wakker worden met hoofdpijn te voorkomen

Wakker worden met hoofdpijn kan door verschillende zaken komen. De oorzaken kunnen slaapstoornissen zijn zoals slaapapneu, insomnia of circadiaanse ritmestoornis. De oorzaak kan ook liggen in andere zaken die met je gezondheid te maken hebben (zoals bruxisme). Je kunt ook in de ochtend opstaan met hoofdpijn omdat je bepaalde dingen hebt gedaan zoals het nuttigen van alcohol. Gedrag is dus ook een belangrijke factor bij deze vorm van hoofdpijn. En soms is het gewoon een combinatie van wat hierboven is opgenoemd.

Er zijn genoeg oorzaken die je zelf kunt aanpakken. Vermijd het drinken van alcoholische dranken voor het slapen gaan. Drink genoeg water overdag. Heb je een slaapstoornis? Pak die dan aan, zodat je zoveel mogelijk in de avond je rust kunt pakken. Regelmaat, waarbij je elke avond op tijd naar bed gaat en elke ochtend op tijd wakker wordt, is daarbij een sleutelfactor. Je kunt ook naar een professional afstappen als het niet lukt. Denk bijvoorbeeld aan een huisarts die kan helpen om een diagnose te stellen. Of een tandarts die je kan helpen om te stoppen met tandenknarsen. Zo kun je er voor zorgen om wakker worden met hoofdpijn te voorkomen.

Veelgestelde vragen

Wat kan ik doen tegen wakker worden met hoofdpijn?

Wakker worden met hoofdpijn is ontzettend vervelend. Tips om te voorkomen dat je met pijn wakker wordt zijn:
– Het drinken water direct voor je gaat slapen
– Vermijd alcoholische dranken
– Zorg voor regelmaat in je slaapgewoontes
– Raadpleeg je huisarts

Wakker worden met hoofdpijn: waarom heb ik hier last van?

Wakker worden met hoofdpijn duidt 9 van de 10 keer op een slechte kwaliteit slaap. Verschillende factoren zorgen voor een verminderde kwaliteit slaap. Denk hierbij aan slaapapneu of (heftig) snurken. Om chronisch wakker worden met hoofdpijn te voorkomen, kun je het beste je huisarts raadplegen.

Bronnen 

1 Early Morning Headaches: Causes, Prevention, and More

2 Morning Headaches: Causes and Treatments | Sleep Foundation

3 Prevalence and risk factors of morning headaches in the general population

4 Hypothalamus, sleep and headaches

Ga in discussie