Valeriaan: beter slapen, bijwerkingen en veiligheid

Meer dan een kwart van de 25-plussers slaapt slecht volgens het CBS. Dit is op basis van cijfers uit de gezondheidsenquête. Valeriaan is een eeuwenoud slaapmiddel dat al werd gebruikt door de Grieken en Romeinen. Toen schreven ze het al voor als een middel tegen slapeloosheid.

Tegenwoordig wordt valeriaan nog steeds gebruikt als slaapmiddel. Zowel om sneller in te slapen als om langer aan een stuk door te slapen. 

Om zijn kalmerende werking wordt het ook gebruikt tegen angst en stress De stof werkt in je hersenen en zenuwstelsel door de activiteit te verminderen.

Je kunt het kruid innemen via thee, druppels of als tabletten. De werkzame stof wordt gehaald als extract uit de wortel van de plant Valeriana Officinalis.

Valeriaanwortel foto
Valeriaanwortel

Valeriaan voor snellere en diepere slaap

Valeriaan heeft een kalmerende werking die zorgt dat je sneller kan slapen, zonder moe wakker te worden. Het is zeer effectief voor mensen die moeite hebben met het in slaap vallen. Daarnaast helpt het ook mensen die vaak wakker worden in het midden van de nacht. 

Na 2 tot 4 weken merk je de voordelen van het kruid.

Hoe valeriaan in je lichaam werkt? Het heeft effect op Gamma-aminoboterzuur (GABA), een stof in je hersenen die de impulsen in je hersenen en zenuwstelsel reguleert. Lage GABA levels worden gelinkt aan meer stress, angst en slecht slapen.1 Middelen die helpen de GABA niveaus in je bloed omhoog laten komen, zorgen voor meer rust. Zo gaat je hoofd niet tekeer als je in bed slaapt en kom je tot rust. Pas als je tot rust komt en de stem in je hoofd rustig is, kan je lekker slapen.

De werkzame stoffen in valeriaan (valerenzuur in dit geval) zorgen ervoor dat het Gamma-aminoboterzuur minder wordt afgebroken. Dit is precies hoe heftige slaapmiddelen op recept zoals Valium en Xanax werken. Het verschil is dat valeriaan een kruid en een natuurlijk slaapmiddel is in plaats van een middel op recept.

Daarnaast hebben de stoffen ook effect op het deel in je hersenen dat sterk reageert op angst en stress (de amygdala).2 Zo houd je je hoofd rustig.

Naast dat er veel studies zijn die bewijzen dat het middel helpt met de kwantiteit en kwaliteit van slaap bij volwassenen,3 is er ook bewijs dat het helpt bij kinderen.4 5 

Als je ontwenningsverschijnselen hebt van voorgeschreven slaappillen (benzodiazepines) en je daardoor lastig slaapt, kan valeriaan een uitkomst bieden. Mensen met ontwenningsverschijnselen vallen zo sneller in slaap.6

Valeriaan bevat verschillende stoffen die je helpen kalmeren en voorkomen dat je stress hebt. Hierdoor lig je met een rustiger gevoel in bed en slaap je sneller.

Bijwerkingen van valeriaan

Het kruid heeft geen enkel effect op je reactievermogen of concentratie op de ochtend nadat je het hebt ingenomen.7 Toch zijn er ook nadelen. Zo zijn de gevolgen van lange termijn valeriaan inname (langer dan een maand) nog niet in kaart gebracht.

Bijwerkingen van valeriaan kunnen zijn:

  • Duizeligheid
  • Misselijkheid
  • Opgeblazen gevoel
  • Hartstoornissen
  • Slaperigheid (ja, dit is een officiële bijwerking, ook voor een slaapmiddel)

Omdat valeriaan je slaperig maakt is het belangrijk niet achter het stuur te duiken of machines te bedienen. 

Er is nog geen informatie over het effect van valeriaan op zwangerschap en borstvoeding. Daarom raden we het deze doelgroep af om het te gebruiken.

Als je onder het mes gaat, raden we je ook af om twee weken van tevoren te stoppen met het gebruik van valeriaan. De verdoving heeft namelijk net zoals valeriaan een effect op je zenuwstelsel. Beide combineren kan schadelijk zijn. 

Neem Valeriaan niet in combinatie met:

  • Alcohol: beide veroorzaken slaperigheid en (soms) duizeligheid. Dit kan samen een te sterk effect veroorzaken.
  • Alprazolam (Xanax): Valeriaan vertraagd de afbraak van alprazolam. Hierdoor worden de bijwerkingen van alprazolam sterker.
  • Kalmerende middelen (benzodiazepines of anti depressiva): beide veroorzaken slaperigheid en (soms) duizeligheid. Dit kan samen een te sterk effect veroorzaken.

Voor inname: Neem dan 400-900 mg valeriaan extract twee uur voor het slapen gaan. Begin met de laagste dosis. Na 2 tot 4 weken begin je het effect te merken.

Is valeriaan verslavend?

Mensen die valeriaan slikken ontwikkelen geen afhankelijkheid en krijgen geen ontwenningsverschijnselen als ze ermee stoppen. 

valeriaan kruid
Valeriana Officinalis

In het kort

Valeriaan is een middel dat je kalmeert en helpt bij de diepte en de hoeveelheid van je slaap. Je moet het 400-900 mg 2 uur voor het slapen gaan, voor 2 tot 4 weken slikken voor je de effecten merkt. Het heeft weinig nadelen en zorgt ervoor dat je fris wakker wordt. Wil je het uitproberen? Hieronder hebben we de beste deal op bol.com uitgekozen.


Meer lezen? Valeriaan werkt beter in combinatie met het GABA supplement. Daarnaast hebben we nog 10+ slaapmiddelen zelf getest en onderbouwd met de wetenschap. Allemaal helpen ze je beter te slapen.

Bronnen

1 Cortical gamma-aminobutyric acid and glutamate in posttraumatic stress disorder and their relationships to self-reported sleep quality
2 Sedative and sleep-enhancing properties of linarin, a flavonoid-isolated from Valeriana officinalis
3 Effect of valerian on human sleep
4 A combination of valerian and lemon balm is effective in the treatment of restlessness and dyssomnia in children
5 Effect of valerian, Valeriana edulis, on sleep difficulties in children with intellectual deficits: randomised trial
6 Can valerian improve the sleep of insomniacs after benzodiazepine withdrawal?
7The influence of valerian treatment on “reaction time, alertness and concentration” in volunteers